Karikatürün Tarihteki Yolculuğu

0
79

Karikatürün Tarihteki YolculuğuÜlkemizde karikatür ilk kez Diyojen Dergisi’nde basılmıştır. Teodor Kasap’ın 1870 yılında çıkardığı derginin ilk karikatüristi Cem adındaki bir ressamdır.

Günümüzde de olduğu gibi, karikatür çizimlerinin anlatmak istediği temelde siyasi otoriteleri eleştirmek yatıyordu. Osmanlı idarecileri hicvediliyor, bunda da Batı temel alınıyordu. Orhan Vural, Salih Güngör Kabakçıoğlu, Tonguç Yaşar ilk karikatür sanatçılarımızdandı…

Dünyada ise ilk kez 1762 yılında Mary Darly’nin “A Book of Caricaturas” adlı karikatür kitabı İngiltere’de basılmıştır. Karikatürün gazetelerde ilk kez basıldığı ülke Fransa’dır. Ardından İngilizler ve Almanlar da karikatür sanatını basında kullanmıştır. Kağıda dökülmeden evvel duvar ve vazo üzerlerine çiziliyordu karikatürler.

Pompei kazılarına ilk örneklerine rastlanmıştır. İlk modern eserlere Rönesans döneminde Leonardo da Vinci imza atmıştır. Siyasi ve sosyal eleştiriye mizah katılarak üretilir. İtalyanca “sorumlu tutmak” anlamına gelen “caricare” kelimesinden oluşturulsa da dilimize Fransızcadan geçmiş bir kavramdır.

Cumhuriyet döneminden sonra ülkemizde karikatür sanatı hız kazanmıştır. Altan Erbulak ve meslek arkadaşlarından sonra o kuşağın en genç ismi Oğuz Aral’ı hepiniz duymuşsunuzdur.

Aral’ın 1972 yılında yayınlamaya başladığı çok meşhur (günümüzde de çok ünlüdür) “Gırgır” dergisi o yıllar mizah alanında en tirajlı basılı kaynaklardan olmuştur.

Gazete, dergi ve kitaplarda karikatür köşeleri ve sadece karikatür içerikli dergi ve kitaplar basıldığı yıllarda Salih Memecan içlerinden sıyrılmıştır. Kısa süre önce kapatılan “Penguen” mizah dergisinde de çalışan Selçuk Erdem ve Erdil Yaşaroğlu gibi isimler yıllar boyunca bu sanata emek vermiştir.

Karikatüre Dair Önemli Gelişmeler…

İstanbul Tepebaşı’nda Türkiye’nin ilk karikatür müzesi 1975 yılında kurulmuştur.

Oğuz Aral’ın “Avni” karakteri 1989 yılında ortaya çıkmıştır. “Çılgın Bediş” çizgi romanını Özden Ögrük adlı bir kadın karikatürist çıkarmıştır.

Sabahattin Ali ile Aziz Nesin’in çıkarttığı “Marko Paşa” mizaha yeni bir boyut kazandırmıştır. Günümüzde ise eski ustaların kalemleri, Metin Üstündağ, Ersin Karabulut, Cem Yılmaz, Yiğit Özgür, Serkan Altuniğne ve daha pek çok yetenekli karikatüristle birlikte yeni karakterler ve hikayeler yaratmıştır.

Türkiye’de Çıkan Karikatür Dergilerinden Bazıları

  • Akbaba 1922-1977
  • Markopaşa 1946-1947
  • Gırgır 1972-Halen Var
  • Fırt 1976-Halen Var
  • Limon 1985-1991
  • Avni 1990-1996
  • Leman 1991-Halen Var
  • Lombak 2001-2009
  • Penguen 2002-Kapatıldı
  • Uykusuz 2007-Halen Var
Paylaş
Önceki İçerikEce Erken Boyu
Sonraki İçerikİsmail Demirci Boyu

CEVAP VER